Sık sorulan sorular
SKDM hakkında sık sorulan sorular
Cevaplar yasal metne dayanır. Madde numaraları her cevabın sonunda.
SKDM'deki 50 ton eşiği kime uygulanır?
Eşik ithalatçıya uygulanır, üreticiye değil. AB'deki her ithalatçının bir takvim yılında ithal ettiği SKDM mallarının toplam net kütlesine bakılır. Elektrik ve hidrojen hariçtir. Alıcınız bu eşiği aşıyorsa yetkili beyan sahibi olur ve gömülü emisyonu beyan eder. Veriyi de sizden ister. Dayanak: 2023/956 Md. 2a ve Ek VII.
Emisyon verisinin doğrulanması zorunlu mu?
Gerçek emisyonla beyan edilen gömülü emisyon akredite bir doğrulayıcı tarafından doğrulanmalıdır. Doğrulayıcı AB'deki bir ulusal akreditasyon kurumundan akredite olur. İlk doğrulama yılında tesise fiziksel ziyaret zorunludur, sonra en az iki yılda bir yapılır. Varsayılan değer kullanılırsa doğrulama gerekmez, ama varsayılan değer ceza paylıdır. Dayanak: 2023/956 Md. 8(1); 2025/2546 Md. 2-3; Komisyon Rehberi No. 2.
SKDM ile TR-ETS arasındaki ilişki nedir?
SKDM, kaynak ülkede fiilen ödenen karbon fiyatının düşülmesine izin verir (2023/956 Md. 9). Bu indirimin uygulama tüzüğü 1 Ekim 2026 itibarıyla kabul edilmiş değildir. TR-ETS pilot döneminde tahsis tamamen ücretsizdir, bu yüzden pilot yıllarında düşülecek bir ödeme oluşması beklenmez. Asıl ortak nokta veridir: TR-ETS izlemesi ile SKDM tesis izlemesi büyük ölçüde aynı faturalardan beslenir.
Verilerim kimde, kim görüyor?
Verileriniz firmanızın hesabındadır ve veritabanında firma bazında ayrılır. Kanıt dosyaları şifreli saklanır. Erişimi siz verirsiniz: yönetici, veri girişi, izleyici ve danışman rolleri var. İki adımlı giriş ve denetim kaydı açıktır. AB alıcınız yalnız sizin paylaştığınız özeti görür. Barındırma bölgesini yayından önce bu sayfada açıklayacağız.
AB alıcım ne görür?
Alıcı özet görür: ürün ve CN kodu, dönem, ürün başına gömülü emisyon ve kullanılan yöntem. Tam dosya ve kanıtlar yalnız doğrulayıcıya gider. Komisyonun O3CI portalı da aynı mantıkla çalışır, beyan sahibi yalnız özeti görür. Özet rapor içeriği 2025/2547 Ek IV 1.2'de tanımlıdır.
Hangi ürünler SKDM kapsamında?
Çimento, demir-çelik, alüminyum, gübre, elektrik ve hidrojen. Kapsam CN koduna göre belirlenir (2023/956 Ek I). CBAMPass'in ilk sürümü demir-çelik ve alüminyum işleyen üreticilere odaklanır.
Varsayılan değer neden pahalıya gelir?
Varsayılan değer ülke ve CN koduna göre belirlenir ve üzerine her yıl artan bir pay eklenir: 2026'da %10, 2027'de %20, 2028'den itibaren %30. Ayrıca benchmark'ı aşan emisyonun tamamı için 2026'dan itibaren sertifika gerekir. Gerçek emisyonu düşük olan tesis için doğrulanmış veri bu farkı kapatır.
Fatura ve stok kayıtlarıyla hesap yapılabilir mi?
Evet. Komisyonun AB dışı operatörler için rehberi, miktarların sayaçtan olduğu kadar satın alma kayıtları ve dönem sonu stok sayımıyla da belirlenebileceğini söyler. Emisyon faktörleri ulusal envanterden ya da yöntem tüzüğündeki standart değerlerden alınabilir. Dayanak: Komisyon Rehberi No. 2.
İlk beyan ne zaman?
2026 ithalatı için ilk yıllık beyan ve sertifika teslimi 30 Eylül 2027'dedir. Gerçek veri kullanılacaksa doğrulama bu tarihten önce tamamlanmalıdır. Dayanak: 2023/956 Md. 6(1), Md. 22(1).
Yapay zekâ emisyon rakamı üretiyor mu?
Hayır. Rakamları kural tabanlı hesap motoru üretir. Yapay zekâ yalnız belge okur, CN kodu ve sütun eşlemesi önerir. Her öneri sizin onayınızla veriye dönüşür.
Önce rakamı görün
Ürününüz için varsayılan değerle ve gerçek veriyle tahmini maliyeti simülatörde karşılaştırın. Giriş gerekmez.